Sigara bağımlılığına dair tartışmalar yeniden alevlendi. Uzun süredir üzerinde çalıştığı yaklaşımıyla dikkat çeken Neslihan Baykal Yakışan, sigara bırakma sürecine dair alışılmış tüm kalıpları sorgulayan açıklamalarda bulundu.
Yakışan’a göre sigara, sanıldığı gibi güçlü bir bağımlılık zinciri değil; zamanla zihinde büyütülen bir “algı alışkanlığı”. Asıl kırılması gereken şey ise nikotin değil, bu algının kendisi.
“SİGARA BİR NESNE, SİZ ONU GÜÇLÜ SANINCA BAĞIMLILIK BAŞLIYOR”
Yakışan, birçok kişinin sigaraya gereğinden fazla anlam yüklediğini söylüyor. Stresle baş etme aracı, mola ritüeli ya da sosyal bir eşlikçi olarak görülen sigara, zaman içinde vazgeçilmez bir unsur haline geliyor.
Ancak gerçek tablo çok daha farklı:
Sigara bir araç değil, tekrar edilen bir davranış döngüsü.
ZİHİNSEL TUZAK: “ONSUZ OLAMAM” DÜŞÜNCESİ
En tehlikeli nokta ise zihinsel inançlar.
“Sigara içmezsem rahatlayamam”
“Bırakırsam stres artar”
“Onsuz yapamam”
İşte bağımlılığı güçlendiren tam olarak bu cümleler.
Yakışan’a göre kişi bu düşüncelere inandığı sürece sigara kontrolü ele alıyor gibi görünüyor.
DAVRANIŞ DEĞİL, ALGI KIRILIYOR
Uygulanan yaklaşımda sigara içme davranışı tek başına ele alınmıyor. Bunun yerine davranışı doğuran düşünce kalıpları inceleniyor. Çünkü değişim burada başlıyor.
Birey sigarayı “zorunluluk” değil, “seçim” olarak görmeye başladığında süreç farklı bir boyuta geçiyor.
“BIRAKMAK SAVAŞ DEĞİL, FARK ETME SÜRECİ”
Neslihan Baykal Yakışan’ın en dikkat çeken mesajı bu: sigarayı bırakmak bir mücadele değil.
Ona göre insanlar sigarayla savaşmaya çalıştıkça aslında bağı güçlendiriyor. Çünkü her “yasak”, zihinde daha güçlü bir istek yaratıyor.
Bunun yerine yapılan şey, bağımlılığı anlamak ve onu etkisiz hale getirmek.
SİGARASIZLIK DEĞİL, ÖZGÜRLÜK ALGISI
Yöntemi deneyimleyen bazı kişiler, sigarayı bıraktıktan sonra “zorlanmadıklarını” ve “isteğin kendiliğinden kaybolduğunu” ifade ediyor. Bu durum, yaklaşımın en çok konuşulan yönlerinden biri haline gelmiş durumda.
SON SÖZ: GERÇEK MÜCADELE DIŞARIDA DEĞİL, ZİHİNDE
Sigara bırakma süreci çoğu zaman fiziksel bir savaş gibi anlatılsa da Yakışan’a göre asıl mücadele zihinde yaşanıyor.
Ve o zihinsel algı değiştiğinde, sigara artık bir sorun olmaktan çıkıyor.
