Uluslararası araştırma, orta yaş dönemindeki sağlık alışkanlıklarının ilerleyen yıllarda beyin sağlığı üzerinde önemli bir fark yaratabileceğini ortaya koydu. New York Üniversitesi (NYU) araştırmacılarının 12 binden fazla kişiyi yaklaşık 25 yıl boyunca izlediği çalışmada, yüksek tansiyon, diyabet ve tütün kullanımından uzak durmanın demanssız geçirilen süreyi önemli ölçüde uzatabileceği belirlendi.
Araştırma 12 binden fazla kişiyi kapsadı
Araştırmada, 55 yaşında demans belirtisi bulunmayan 12 binden fazla kişi yaklaşık 25 yıl boyunca takip edildi. Bilim insanları, özellikle 45-65 yaş dönemindeki yaşam tarzı ve sağlık durumlarının daha ileri yaşlarda ortaya çıkabilecek demans riskiyle ilişkisini değerlendirdi.
Çalışmada üç önemli ve değiştirilebilir risk faktörüne odaklanıldı. Bunlar yüksek tansiyon, diyabet ve tütün kullanımı olarak sıralandı.
Araştırmanın sonuçlarına göre, 45-65 yaş arasında bu üç risk faktörünün hiçbirine sahip olmayan kişilerin, söz konusu riskleri taşıyanlara kıyasla ortalama 13 yıl daha uzun süre demans olmadan yaşadığı görüldü.
Beyin sağlığı için orta yaş dönemi kritik
Araştırmacılardan Dr. Josef Coresh, 55 yaşından sonra demans riskinin hızla yükseldiğine dikkat çekti. Coresh, orta yaş döneminde tansiyon ve kan şekeri gibi risk faktörlerinin kontrol altında tutulmasının, ilerleyen yaşlarda beyin sağlığının korunmasına katkı sağlayabileceğini belirtti.
Uzmanlara göre özellikle yüksek tansiyon ve kan şekeri kontrolü ile tütün ürünlerinden uzak durmak, bireylerin yaşam tarzı tercihleriyle yakından ilişkili faktörler arasında bulunuyor.
Demans dünya genelinde milyonlarca kişiyi etkiliyor
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre, dünya genelinde 57 milyondan fazla kişi demansla yaşıyor. Her yıl yaklaşık 10 milyon yeni demans vakası ortaya çıkıyor.
Oxford Üniversitesi'nden Prof. Sarah Harper ise demans vakalarının yaklaşık yarısının, yaşam boyunca kontrol edilebilen risk faktörlerinin yönetilmesiyle teorik olarak önlenebileceğini veya geciktirilebileceğini ifade etti.
Bu değerlendirme, demans riskinin yalnızca ileri yaşla ilişkilendirilmemesi gerektiğine işaret ediyor. Orta yaşta başlayan sağlık alışkanlıklarının uzun vadede beyin sağlığı üzerinde belirleyici bir rol oynayabileceği vurgulanıyor.
Dengeli beslenme ve hareket öneriliyor
Bilim insanları, beyin sağlığını desteklemek için dengeli beslenme ve düzenli fiziksel aktivitenin orta yaştan itibaren günlük yaşamın bir parçası haline getirilmesini öneriyor.
Uzmanların değerlendirmelerine göre tansiyon ve kan şekeri takibinin yapılması, tütün kullanımından kaçınılması, fiziksel aktivitenin artırılması ve sağlıklı beslenme alışkanlıklarının sürdürülmesi, ilerleyen yaşlarda beyin sağlığının korunmasına yönelik önemli adımlar arasında yer alıyor.
Araştırma, özellikle orta yaş döneminin demans riskini azaltmaya yönelik müdahaleler açısından kritik bir dönem olabileceğini ortaya koyarken, yaşam tarzında yapılabilecek değişikliklerin uzun vadeli sağlık açısından önemini de yeniden gündeme taşıdı.
Etiketler: Demans, beyin sağlığı, Alzheimer, demans riski, yüksek tansiyon, diyabet, tütün kullanımı, orta yaş, sağlıklı yaşam, NYU, Josef Coresh, bilimsel araştırma
