Yaz mevsiminin gelmesiyle birlikte hava ve deniz suyu sıcaklıklarının yükselmesi, sahil bölgelerinde tatilci yoğunluğunu artırdı. Akdeniz'de ise son yıllarda istilacı ve zehirli deniz canlılarının yayılımındaki artış, uzmanları harekete geçirdi.
Çukurova Üniversitesi (ÇÜ) Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ali Rıza Köşker, Akdeniz'de son 20 yılda zehirli ve istilacı türlerin sayısında ciddi artış görüldüğünü belirterek vatandaşları özellikle kayalık bölgelerde dikkatli olmaları konusunda uyardı.
Köşker, balon balığı ve aslan balığının yanı sıra uzun dikenli deniz kestanesi, çizgili kedi yılan balığı ve kutu balığı gibi daha önce Türkiye kıyılarında nadir görülen bazı türlerin de artık daha sık karşılaşılmaya başlandığını söyledi.
BALON BALIĞINDAKİ ZEHİR PİŞİRİLSE DE YOK OLMUYOR
Balon balığının içerdiği tetrodotoksinin son derece güçlü ve ısıya dayanıklı olduğunu belirten Köşker, bu balığın kesinlikle tüketilmemesi gerektiğini vurguladı.
Toplumda balon balığının yalnızca iç organlarının zehirli olduğu yönünde yanlış bir inanış bulunduğunu belirten Köşker, balığın etinde ve derisinde de toksin bulunabileceğini ifade etti.
Köşker, balon balığının pişirilmesinin zehri ortadan kaldırmadığını belirterek, tüketilmesinin ölümcül zehirlenmelere yol açabileceğini söyledi.
Özellikle amatör balıkçıları uyaran Köşker, ellerinde açık yara bulunan kişilerin balon balığına çıplak elle dokunmaması gerektiğini belirtti. Balığın derisindeki toksinin açık yaradan vücuda girebileceği uyarısında bulundu.
ASLAN BALIĞI VE DENİZ KESTANESİNE DİKKAT
Akdeniz'de yayılım alanını genişleten aslan balığının etinin tüketilebildiğini ancak yüzgeçlerindeki dikenlerin zehir taşıdığını belirten Köşker, temas halinde ciddi zehirlenmeler yaşanabileceğini söyledi.
Aslan balığının özellikle kayalık bölgelerde bulunduğunu belirten Köşker, Doğu Akdeniz'de yaygınlaşan uzun dikenli deniz kestanesinin de benzer şekilde risk taşıdığını ifade etti.
Köşker, “Denizden babam çıksa yerim” anlayışını terk etmeliyiz. Tanımadığımız balıkları kesinlikle tüketmemeliyiz diyerek vatandaşlara önemli bir uyarıda bulundu.
DİKEN BATMASINDA NE YAPILMALI?
Avrupa Dalış Güvenliği Ağı Derneği Eğitmeni, SUFOD üyesi ve Acil Tıp Uzmanı Dr. Tolga Taymaz da küresel ısınma ve insan faaliyetleri nedeniyle istilacı türlerin denizlerde daha fazla görülmeye başladığını belirtti.
Taymaz, aslan balığının dikenlerine temas edilmesi halinde şiddetli ağrı, uyuşukluk, morarma, bulantı, kusma ve kalp ritim bozuklukları görülebileceğini söyledi.
Diken batması durumunda etkilenen bölgenin yaklaşık 40-45 derece sıcaklıktaki, kişinin dayanabileceği sıcaklıktaki suya tutulmasını öneren Taymaz, yara içerisinde diken parçası kalıp kalmadığının kontrol edilmesi ve sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini ifade etti.
Deri bütünlüğünün bozulduğu durumlarda tetanos aşısının da değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
BALON BALIĞI TÜKETİLDİYSE VAKİT KAYBEDİLMEMELİ
Balon balığı zehirlenmesinin ölümcül olabileceğini vurgulayan Taymaz, balığın tüketildiğinin öğrenilmesi halinde kişinin vakit kaybetmeden tam teşekküllü bir sağlık kuruluşuna götürülmesi gerektiğini söyledi.
Balon balığı zehirlenmelerinde özel bir antidot bulunmadığını belirten Taymaz, tedavinin destekleyici yöntemlerle gerçekleştirildiğini ve zehirlenmenin ciddi sonuçlara yol açabileceğini ifade etti.
Uzmanlar, özellikle yaz aylarında denize giren vatandaşların tanımadıkları deniz canlılarına dokunmaması, kayalık bölgelerde çıplak ayakla yürümemesi ve bilinmeyen balıkları kesinlikle tüketmemesi gerektiğini vurguluyor. Sahil bölgelerinde bilgilendirici uyarıların artırılmasının da olası zehirlenmelerin önlenmesinde önemli rol oynayacağı belirtiliyor.
