İran, küresel internetle bağlantısını kalıcı şekilde kesmeye hazırlanıyor. Uzmanlara göre, artık internet erişimi yalnızca devlet onaylı kişilere verilecek ve halk için sınırlı bir ayrıcalık haline gelecek.
Filterwatch tarafından hazırlanan gizli rapora göre, 2026 yılından sonra İran’da uluslararası internet tamamen kısıtlanacak. Filterwatch lideri Emir Reşidi, diğer tüm İranlıların sadece “ulusal internet”i kullanabileceğini belirtti.
İran, Kuzey Kore ve Çin örneğinde olduğu gibi sürekli gözetim altında tutulan bir “kapalı ağ” kuracak. Devlet medyası ve hükümet yetkilileri bu değişimin kalıcı olduğunu vurguluyor. Sınırsız internet erişiminin geri gelmeyeceği açıkça ilan edildi.
Yeni sistemde yalnızca güvenlik taramasından geçen veya hükümet onayı alan kişiler küresel internete erişebilecek, üstelik bu erişim de filtrelenmiş bir versiyon üzerinden sağlanacak.
İran’da mevcut internet kesintisi, 8 Ocak’ta rejim karşıtı protestoların ardından başladı. Bu kesinti, tarihteki en yoğun dijital karartmalardan biri olarak kayda geçti ve Mısır’ın 2011 Tahrir Meydanı protestolarında uygulanan kesintiden bile uzun sürdü.
Hükümet yetkilileri, uluslararası internetin en az 20 Mart’a kadar kapalı kalacağını duyurdu. Bu süreçte Çin’den ithal edilen gelişmiş filtreleme teknolojilerinin kullanıldığı tahmin ediliyor. Sistemler, ülke genelindeki internet trafiğini izleyebilecek kapasiteye sahip.
Araştırmacılar, İran’ın dış dünyadan tamamen izole edilmiş bir iç ağ kurduğunu ve bu ağın yalnızca devlet onaylı mesajlaşma servisleri ve arama motorlarını çalıştırdığını keşfetti. Bu yerel ağ, bir ofis ağı gibi yalnızca içeriden erişilebiliyor ve dış internetle bağlantı taşımıyor.
Eski bir ABD Dışişleri Bakanlığı yetkilisi, bu girişimin hem maliyetli hem de korkutucu olduğunu belirtti. Kalıcı dijital kopuşun ekonomik ve kültürel etkilerinin büyük olacağı uyarısında bulundu.
Dijital haklar toplulukları alarm durumuna geçerken, İran rejiminin bu yeni dijital izolasyonu sürdürebilip sürdüremeyeceği hâlâ bilinmiyor. Ancak şu an için rejim, sağladığı kontrol ve protestoları bastırma gücünden memnun görünüyor.
