Türkiye'de en yaygın kullanılan sürücü belgesi türü olan B sınıfı ehliyetlerde, ön yüzde yazan son geçerlilik tarihi her zaman bağlayıcı olmayabiliyor.
Ehliyet alımı veya yenileme sürecinde hekimler tarafından konulan sağlık kısıtlamaları, belgenin arka yüzündeki 12'nci satıra özel kodlar halinde işleniyor.
Bu kodların gerektirdiği periyodik muayeneleri yaptırmayan sürücüler, hukuken "geçerli bir sürücü belgesine sahip olmayan" kişi statüsüne düşüyor.
Sürücü adayının sağlık raporu sürecinde şeker, kalp, uyku apnesi, nörolojik bulgular ya da görme/işitme gibi periyodik izlem gerektiren durumlar tespit edildiğinde rapora muayene aralıkları işleniyor.
Bu aralıklar ehliyetin 12'nci maddesinde şu kodlarla ifade ediliyor:
103.01: 3 ayda bir sağlık kontrolü
103.02: 6 ayda bir sağlık kontrolü
103.03: Yılda bir sağlık kontrolü
103.04: 3 yılda bir sağlık kontrolü
103.05: 5 yılda bir sağlık kontrolü
Arka yüzünde bu kodlardan biri bulunan bir sürücü, ön yüzdeki 10 yıllık genel geçerlilik tarihine güvenip sağlık kontrollerini aksattığında belgenin yasal geçerliliği sona eriyor.
Uygulamanın sürücüler açısından en riskli yönünü olası trafik kazaları oluşturuyor. Süresi dolmuş sağlık raporuyla trafiğe çıkan bir sürücü kaza yaptığında süreç şu şekilde işliyor:
İdari Yaptırım: Kolluk kuvvetlerince yapılan kontrollerde belgenin geçerlilik süresinin dolduğu tespit edilerek idari para cezası uygulanıyor.
Tazminatın Rücu Edilmesi: Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası) veya Kasko, sürücünün yasal olarak geçerli bir sürücü belgesi bulunmadığını gerekçe göstererek hasarı karşılamayı reddedebiliyor.
Maddi Yükümlülük: Karşı tarafta oluşan bedeni veya maddi zararlar sigorta şirketi tarafından hak sahiplerine ödense dahi, poliçe şartlarının ihlali nedeniyle söz konusu tutar doğrudan kazaya karışan sürücüden yasal faiziyle tahsil ediliyor.
Ağır hasarlı veya yaralanmalı/ölümlü kazalarda ortaya çıkan tazminat tutarları, sürücülerin doğrudan şahsi mal varlığıyla sorumlu olacağı milyonlarca liralık mali yüklere dönüşebiliyor.
Ehliyetinde sağlık kısıtlaması bulunup bulunmadığını bilmeyen veya kontrol tarihini unutan sürücülerin izlemesi gereken adımlar:
Fiziksel sürücü belgesinin arka yüzündeki 12'nci satırı kontrol edin. Bu satırda 103 ile başlayan herhangi bir ibare yoksa standart geçerlilik süresi geçerlidir.
Kod bulunması veya durumdan emin olunamaması halinde e-Devlet sistemine giriş yapın.
Arama çubuğuna "e-İmzalı Sürücü Raporları Sorgulama" yazarak ilgili hizmete ulaşın.
