Elektrik faturalarında devlet desteği sınırlarının kademeli olarak aşağı çekilmesi, milyonlarca haneyi doğrudan serbest piyasa tarifeleriyle karşı karşıya bırakıyor.
Faturaların ikiye katlanmasından endişe eden vatandaşların kapısını çalan özel tedarik şirketleri ise “yüzde 15 indirim” vaadiyle yeni sözleşmeler imzalatmaya başladı.
Elektrik Mühendisleri Odası’nın (EMO) yaptığı maliyet analizi, bu sözleşmelerin tüketici lehine bir avantaj sağlamadığını, aksine faturaları standart piyasa fiyatlarının bile üzerine kilitlediğini ortaya koydu.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından belirlenen Son Kaynak Tedarik Tarifesi (SKTT) limitleri konutlar için hızla daraltılıyor. Yıllık tüketim sınırı 1 Ocak 2027 itibarıyla 3 bin kilovatsaate kadar iniyor.
Bu sınır, ayda ortalama 250 kWh tüketime denk geliyor. Dört kişilik bir ailenin yalnızca buzdolabı, çamaşır ve bulaşık makinesi ile aydınlatma gibi en temel ihtiyaçları dahi ayda yaklaşık 230 kWh elektrik tüketiyor.
Dolayısıyla standart bir hanenin bu sınırı aşarak devlet destekli ucuz tarifeden çıkarılması ve maliyet bazlı borsa fiyatlarına geçirilmesi kaçınılmaz hale geliyor.
Tedarik şirketlerinin sunduğu indirim, vatandaşın hâlihazırda ödediği devlet tarifesine ya da spot piyasadaki gerçek elektrik fiyatına uygulanmıyor. İndirim, mevzuatın izin verdiği en üst yasal sınır olan "Azami Fiyat Limiti" (tavan fiyat) üzerinden hesaplanıyor.
EPDK’nın belirlediği tavan fiyat 4.500 TL/MWh seviyesinde bulunuyor ve serbest piyasada elektrik fiyatları olağanüstü kriz dönemleri haricinde bu tavana yaklaşmıyor. Dolayısıyla tavan fiyattan yüzde 15 indirim almak, tüketiciyi piyasanın çok üzerinde, olağanüstü dönem fiyatlarına sabitlemek anlamına geliyor.
Aylık 250 kWh tüketen standart bir mesken abonesi için 6 aylık ortalama fatura modelleri kıyaslandığında tablo netleşiyor:
Devlet Destekli Ulusal Tarife: Aylık ortalama 839 TL
Standart Piyasa Tarifesi (SKTT): Aylık ortalama 1.536 TL
"İndirimli" Diye İmzalatılan Sözleşme: Aylık ortalama 1.923 TL
Verilere göre; faturası artmasın diye şirketlerle "yüzde 15 indirimli" sözleşme imzalayan bir hane, standart piyasa tarifesinde kalmaya kıyasla ayda ortalama 387 TL (%25,2) daha fazla ödüyor. Faturanın devlet destekli tarifeye göre farkı ise 1.000 TL'yi aşıyor.
Uzmanlar, kapıya gelen veya telefonla arayan tedarikçilerin sunduğu sözleşmelerde yer alan ifadelerin dikkatle incelenmesi gerektiğini belirtiyor. Özellikle sözleşme metninde "Tavan fiyattan indirim" veya "Azami uzlaştırma fiyatı üzerinden indirim" ibaresi bulunan tekliflerden uzak durulması öneriliyor.
Bu tür sözleşmelere imza atmış olan vatandaşların ise yasal olarak 14 gün içinde hiçbir gerekçe göstermeksizin ve ceza ödemeksizin cayma hakkı bulunuyor. Faturasının haksız yere yükselmesini istemeyen tüketicilerin bu süreyi geçirmeden sözleşmelerini iptal etmeleri gerekiyor.
