Amerikalı sanatçı ve Syracuse Üniversitesi profesörü Sam Van Aken, tek bir ağaç üzerinde 40 farklı meyve çeşidinin yetişmesini sağlayan 'Tree of 40 Fruit' yani '40 meyveli ağaç'projesini hayata geçirdi. Genetik müdahale içermeyen proje, geleneksel aşılama tekniklerine dayanıyor.
Smithsonian Magazine kaynaklı bilgilere göre, çalışmalarına 2008 yılında başlanan proje kapsamında; şeftali, erik, kayısı, kiraz ve nektarin gibi sert çekirdekli meyve türleri tek bir ana gövdede bir araya getirildi. İlkbahar aylarında farklı renklerde çiçek açan ağaç, yaz aylarında kademeli olarak farklı türlerde meyve veriyor.
Projede kullanılan teknik, farklı meyve ağaçlarından alınan dal veya tomurcukların ana gövdeye aşılanması prensibine dayanıyor. Bitki dokularının kaynaşması sonucu ortak beslenme sistemi oluşuyor ve her dal kendi türüne ait meyveyi üretiyor. Aşılama sürecinin başarıya ulaşması için yalnızca genetik olarak birbirine yakın ve uyumlu sert çekirdekli meyve türleri tercih ediliyor.
Van Aken'ın aktardığı verilere göre, bir ağacın tam verime ulaşması asgari 9 yıllık bir süreç gerektiriyor. Bu zaman diliminin yaklaşık beş yılı aşıların gelişimine, dört yılı ise meyve oluşumuna ayrılıyor.
Proje, sanatsal bir çalışma olmanın yanı sıra kaybolma tehlikesi altındaki geleneksel ve ticari değeri düşük meyve türlerinin muhafazasını hedefliyor. Yaklaşık 250 farklı sert çekirdekli meyve türüne erişim sağlayan Van Aken; boyutları, raf ömürleri veya nakliyeye dayanıksızlıkları nedeniyle piyasada yer bulamayan türleri bu yöntemle koruma altına alıyor.
