Uluslararası Para Fonu (IMF) ve ulusal veri tabanlarından derlenen bilgilere göre, Arap dünyasının en yüksek kamu borcuna sahip 10 ülkesinin toplam borç stoku 2025 yılı itibarıyla yaklaşık 1,73 trilyon dolara tırmandı.
Küresel kamu borcunun dünya ekonomisinin yaklaşık yüzde 94'üne dayandığı ve IMF tahminlerine göre 2029'da dünya milli gelirine eşitleneceği bir konjonktürde, bölge ülkelerinin mali yükümlülükleri kritik boyutlara ulaştı. Toplamda 793 milyar doları aşan borçlarıyla petrol devi Suudi Arabistan ve Mısır listenin ilk iki sırasını paylaştı.
Nominal borç büyüklüğünde 405,1 milyar dolarlık (1,519 trilyon riyal) rekor kamu borcuyla petrol devi Suudi Arabistan zirvede yer aldı. Suudi Arabistan Ulusal Borç Yönetim Merkezi verileri doğrultusunda bu tutarın 251,6 milyar dolarının iç, 153,5 milyar dolarının ise dış borçtan kaynaklandığı belirlendi.
Listenin ikinci sırasındaki Mısır'ın kamu borcu 388 milyar dolara (18,471 trilyon Mısır lirası) çıkarken, Birleşik Arap Emirlikleri 208,1 milyar dolarla üçüncü oldu. Bu ülkeleri 150,3 milyar dolarlık borçla Cezayir ve 139,4 milyar dolarla Irak izledi.
Rakamların büyüklüğüne karşın borcun milli gelire oranı incelendiğinde tablonun rengi değişti. Suudi Arabistan'da borcun gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) oranı yüzde 31,8, BAE'de yüzde 33,9 gibi yönetilebilir seviyelerde kalırken; çatışmaların gölgesindeki Sudan yüzde 204,4'lük oranla bölgedeki en ağır borç yükünü taşıyan ülke konumuna yükseldi.
Mısır'da bu oran yüzde 86,8, Cezayir'de yüzde 52,1 ve Irak'ta yüzde 52,8 olarak hesaplanırken, nominal borç listesinde gerilerde kalan Bahreyn yüzde 144,3 (70,6 milyar dolar) ve Libya yüzde 153,8 (67,1 milyar dolar) ile borcun milli gelire oranı açısından en riskli grupta yer aldı. Listenin tamamı şu şekilde;
1- Suudi Arabistan 405,1 milyar dolar
2- Mısır 388 milyar dolar
3- BAE 208,1 milyar dolar
4- Cezayir 150,3 milyar dolar
5- Irak 139,4 milyar dolar
6- Fas 125,4 milyar dolar
7- Katar 93 milyar dolar
8- Sudan 80,9 milyar dolar
9- Bahreyn 70,6 milyar dolar
10- Libya 67,1 milyar dolar
Küresel finansal sıkılaşma ve artan borçlanma maliyetleri, özellikle bölgedeki petrol ithalatçısı ülkeler üzerindeki bütçe baskısını katladı. Dünya Bankası analizleri, Orta Doğu ve Kuzey Afrika'daki petrol ithalatçısı ülkelerde faiz ödemelerinin kamu gelirlerinin yaklaşık yüzde 40'ını yutacağını ortaya koyarken, IMF yönetimi de hükümetlere mali tamponlarını güçlendirme ve borç dinamiklerini dizginleyecek orta vadeli mali disiplin mekanizmalarını acilen devreye sokma çağrısında bulundu.
