Batı Asya’da tırmanan askeri gerilim ve arz güvenliğine yönelik endişeler, Avrupa enerji piyasalarını yeniden alarma geçirdi. Gösterge doğalgaz fiyatları 2022 yılındaki enerji krizinden bu yana en yüksek seviyesine ulaşırken, bölgedeki diplomatik temaslara dair haber akışı piyasalarda sert dalgalanmalara yol açıyor.
Fiyatlarda Sert Dalgalanma: Önce Rekor, Sonra Satış
Bloomberg verilerine göre, Avrupa’da referans kabul edilen Hollanda TTF vadeli kontratları gün içinde megavatsaat başına 90,24 Euro’ya tırmanarak son dört yılın zirvesini gördü. Ancak rekor seviyelerin ardından piyasaya düşen diplomatik haberler yükselişi frenledi.
Katar ve Pakistan’ın, İran savaşını sona erdirmek amacıyla taraflara yeni bir müzakere teklifi sunduğuna dair doğrulanmamış haberlerin ardından doğalgaz ve petrol fiyatlarında satışlar hız kazandı. Gün içinde yüzde 5,3’e varan geri çekilmeyle TTF kontratları Amsterdam piyasasında 84,32 Euro seviyesine geriledi. Yaşanan düşüşe rağmen fiyatlar, savaş öncesi dönemin iki katından fazla bir seviyede seyretmeye devam ediyor.
Depolar 2009'dan Bu Yana En Düşük Seviyesinde
Piyasadaki kırılganlığın arkasındaki en kritik etkenlerden biri, Avrupa’nın kış sezonu öncesinde doğalgaz depolarını yeterince dolduramamış olması.
-
Avrupa Geneli Doluluk: Yüzde 75 seviyesinde kalan depolama oranı, 2009 yılından bu yana kaydedilen en düşük dönemsel seviyeye işaret ediyor.
-
Almanya’da Durum Kritik: Bölgenin en büyük ekonomisinde depoların doluluk oranı yalnızca yüzde 61 seviyesinde.
Ekim ayındaki ılıman havalar gaz depolamayı kısmen kolaylaştırsa da, kış şartlarının ağırlaşması halinde Avrupa’nın acil ilave ithalata ihtiyaç duyacağı belirtiliyor.
Basra Körfezi ve LNG Rekabeti Riskleri Artırıyor
Küresel LNG arzının yaklaşık beşte birini sağlayan Basra Körfezi’ndeki sevkiyat kesintileri, yalnızca Avrupa’yı değil Asya piyasalarını da olumsuz etkiliyor. Asya LNG fiyatlarının da 2022’den bu yana en yüksek seviyelere çıkması, kış aylarında iki kıta arasında kargo kapma yarışının kızışacağını gösteriyor. Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik belirsizliği ve tanker saldırıları nedeniyle Avrupa'nın kargoları çekebilmek adına daha yüksek bedeller ödemek zorunda kalabileceği değerlendiriliyor.
Hükümetlerin Mali Alanı Daraldı
Tırmanan maliyetler; elektrik üretiminden sanayiye, hanehalkı faturalarından enflasyona kadar geniş bir alanda baskı oluşturuyor. 2022 krizinde sübvansiyonlar ve vergi indirimleriyle tüketiciyi koruyan Avrupa hükümetlerinin, bu kez yüksek bütçe açıkları ve borçlanma maliyetleri nedeniyle benzer destek paketlerini devreye sokmakta zorlanacağı tahmin ediliyor. Bu durum, yükselen maliyetlerin tüketicilere daha doğrudan yansıması riskini beraberinde getiriyor.
