Curtin Üniversitesi öncülüğündeki uluslararası bir araştırma ekibi, Aratasaurus adlı dinozora ait 115 milyon yıllık fosilleşmiş bacak kemiğinde kırmızı kan hücresi kalıntıları bulduklarını açıkladı. PNAS dergisinde yayımlanan çalışmada, kemiğin içindeki ince kanal ağında görülen oval, hücre benzeri yapılar incelendi.
Araştırmacılar, bu yapıların dinozordan mı yoksa sonradan kemiğe yerleşen mantar ve bakterilerden mi kaynaklandığını ayırt etmek için kimyasal testler yaptı. Testlerde mantar ya da bakteri kaynaklı izlere rastlanmadı. Bulunan organik yapıların kimyasal imzasının da kemiği saran mikrobiyal örtüden farklı olduğu belirlendi.
Damar kanallarının içinde, kanda oksijen taşınmasında rol alan “hem B” molekülü tespit edildi. Ekip, bulgular doğrultusunda yapıları dinozorun mineralleşmiş kırmızı kan hücresi kalıntıları olarak yorumladı.
Çalışmada aktarılan korunma sürecine göre dinozor, ölümünün hemen ardından oksijenin az olduğu, mikroorganizmalarla kaplı sığ bir çökeltiye hızla gömüldü. Ardından “hausmanit” adlı manganez minerali, hücrelerin kalıbını çıkarıp mineralleştirerek sabitledi. Böylece organik yapının mineral kopyası milyonlarca yıl korunabildi.
Araştırmacılar, kalıntılardan soyu tükenmiş canlıların metabolizma hızları, kan yapılarının zaman içindeki değişimi ve vücutlarının işleyişi hakkında bilgi edinmeyi amaçlıyor.
Biyolojik izlerin mineralleşerek bu kadar uzun süre korunabilmesi, Mars gibi gezegenlerde geçmiş yaşamın izlerini arayan çalışmalar açısından da önem taşıyor. Benzer izlerin başka gezegenlerde de korunmuş olabileceği değerlendiriliyor.
